Какен
Абылтегин

Нарын

Кыргызстандагы күчтүү аялдардын тарыхы көбүнчө тынчтыктан эмес, сыноолордон жаралат. Көптөгөн социалдык өзгөрүүлөр айрым адамдардын демилгеси менен ишке ашкан өлкөдө, жеке кайгысын коомдук күчкө айландырган инсандар өзгөчө мааниге ээ. Мындай аялдардын бири Какен Абыл Тегин болду — тагдыры бир көз ирмемде өзгөргөн, бирок сынбаган аял.

Анын жашоосу – жеке трагедиянын коомго кызмат кылуу үчүн башталыш болушу мүмкүн экенинин мисалы. Өз тажрыйбасы аркылуу ал адамдын күчү жагдайлар менен эмес, андан кийин эмне кылары менен өлчөнөрүн көрсөттү.

Өмүр баяны

Какен Абыл Тегин 1965-жылы Нарын облусунда, катаал жаратылышы жана күчтүү адамдары менен айырмаланган кооз Ат-Башыда төрөлгөн. Ал кичинекей кезинен эле тырышчаактыгы, дүйнөгө болгон чыгармачылык көз карашы жана ички тартиби менен айырмаланып турган. Жетекчилик кызматтарда иштеген, райондук почта бөлүмүн жетектеген, коомдук иштерге катышкан, ыр жазган жана келечекке пландарды курган.

Анын жашоосу көпчүлүктүн жашоосундай эле болчу: үй-бүлө, жумуш, коомдук иштер, келечекке пландар. Бирок 2016-жылы баары өзгөрдү. Жол кырсыгы анын жашоосунда бурулуш учур болуп, жаңы барак ачты. Кырсыктан кийин узакка созулган реабилитация, физикалык чектөөлөр жана күнүмдүк жашоону кайрадан куруу зарылчылыгы пайда болду.

Бул мезгил анын физикалык жактан да, психологиялык жактан да оор сыноосу болду. Бирок Какен эже жагдайдын анын келечегин аныктоосуна жол берген жок. Ал болгон окуяны трагедия эмес, миссия катары кабыл алды. Өз жашоосун кайрадан карап чыгып, калыбына келтирүүгө көңүл буруп, бара-бара активдүү коомдук ишмердүүлүккө кайтып келди.

Убакыттын өтүшү менен ал ички күчүн калыбына келтирип гана тим болбостон, өзүндө жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачты. Спорт анын калыбына келүүсүнүн жана жашоосунун жаңы философиясынын маанилүү бөлүгү болуп калды. Өжөрлүгүнүн жана күнүмдүк өзүнүн үстүнөн иштегенинин аркасында ал жогорку ийгиликтерге жетишип, ден соолугунан мүмкүнчүлүгү чектелген адамдар арасында армрестлинг боюнча Кыргызстандын алты жолку чемпиону болду. Бул жеңиштер физикалык күчтүн гана эмес, ички туруктуулуктун да символу болуп калды.

Өлкөгө кошкон салымы

Майыптуулугу бар адамдар үчүн колдоо жана социалдык ишке ашуу мүмкүнчүлүгүнүн канчалык маанилүү экенин түшүнгөн Какен Абыл Тегин Нарындагы "Үмүт шооласы" кайрымдуулук фондун жетектеген. Уюм майыптыгы бар жана социалдык тоскоолдуктардан улам обочолонуп калган ондогон адамдар үчүн колдоо, окутуу жана өнүгүү мейкиндигине айланган.

Фонд майыптыгы бар адамдарды социалдык интеграциялоо боюнча иш алып барат: окутууларды уюштурат, кол өнөрчүлүктү өздөштүрүүгө жардам берет, билим алууга жана жумушка орношууга колдоо көрсөтөт. Өзгөчө көңүл жаштарга бурулат — жаңыдан гана жолго түшүп, колдоого жана өз күчүнө ишенүүгө муктаж болгондорго. Бүгүнкү күндө фонддун коомчулугунда 50гө жакын катышуучу бар, алардын көбү биринчи жолу окууга, иштөөгө жана коомдук турмушка активдүү катышууга мүмкүнчүлүк алышты.

Уюм жогорку окуу жайлары жана жергиликтүү демилгелер менен кызматташып, жаштарга билим алууга жана аралыктан же офлайн режиминде иштөө үчүн көндүмдөрдү өнүктүрүүгө жардам берет. Көптөгөн катышуучулар үчүн фонд мүмкүнчүлүктөрдүн булагы гана эмес, колдоо көрсөтүүчү коомчулукка да айланды.

Какен Абыл Тегин аймактын коомдук жана саясий турмушуна да активдүү катышат. Ал жеткиликтүү чөйрө, социалдык колдоо жана майыптыгы бар адамдар үчүн тең укуктуулук маселелерин көтөрүп, коомдук талкууларга жана демилгелерге катышат. 2023-жылы ал Нарын шаардык кеңешине депутаттыкка талапкерлигин коюп, инклюзивдүү коом жана ар бир жарандын өлкөнүн турмушуна катышуусу идеяларын алдыга жылдырууну улантууда.

Анын ишмердүүлүгү көрсөтүп турат: коомдун өнүгүүсү жоопкерчиликти алып, аракеттенүүгө даяр адамдардын катышуусунан башталат. Өзүнүн үлгүсү аркылуу ал лидерлик бул кызмат эмес, тегерегине адамдарды бириктирип, мүмкүнчүлүктөрдүн мейкиндигин түзө билүү экенин көрсөтөт.

Какен Абыл Тегиндин тарыхы – бул күчтүн, ырааттуулуктун жана коомдук кызматтын тарыхы. Жеке тажрыйба жүздөгөн адамдар үчүн өзгөрүүлөрдүн булагы жана колдоосу боло ала тургандыгы жөнүндөгү тарых.