Кыргызстанда социалдык иш балдардын, аялдардын жана аялуу абалда турган адамдардын жашоо сапаты көз каранды болгон негизги тармактардын бири болуп саналат. Дал ушул аймактарда колдоо практикалары түзүлүп, алар кийин өлкө деңгээлинде туруктуу өзгөрүүлөрдүн негизи болуп калат. Өз өмүрүн бул ишке арнаган адистердин арасында Зайнап Эшмуратова өзгөчө орунду ээлейт — социалдык кызматкер, жетекчи жана коомдук ишмер, ал ондогон жылдар бою Ош облусунун калкын социалдык жактан коргоо системасын бекемдеп келет.
Анын ишмердүүлүгү балдар, үй-бүлөлөр жана карылар үчүн мүмкүнчүлүктөрдү түзүүгө, социалдык кызматтарды өнүктүрүүгө жана аялуу катмарларды колдоонун жаңы ыкмаларын киргизүүгө багытталган. Зайнап Эшмуратованын тарыхы — бир адамдын ырааттуу жана кесипкөй иши жүздөгөн үй-бүлөлөрдүн тагдырына кандай таасир эте аларын жана өлкөнүн социалдык саясатынын өнүгүшүнө кандай салым кошо аларын көрсөткөн мисал.
Өмүр баяны
Зайнап Эшмуратованын кесиптик жолу Ош облусунун Ноокат районунда социалдык кызматкерликтен башталган. Үй-бүлөлөр, балдар жана карылар менен күнүмдүк иштөө ага калктын чыныгы муктаждыктарын жана жер-жерлердеги социалдык иштин өзгөчөлүктөрүн терең түшүнүүгө мүмкүндүк берди. Жоопкерчилигинин, туруктуулугунун жана өнүгүүгө умтулуусунун аркасында ал Ош облустук социалдык камсыздоо башкармалыгынын алдыңкы адисине чейин жетти.
Бул этапта ал социалдык коргоо системасын модернизациялоого, социалдык кызмат көрсөтүүнүн жаңы ыкмаларын киргизүүгө жана эл аралык уюмдардын программаларын ишке ашырууга активдүү катышкан. Анын иши калкка практикалык жардам көрсөтүүнү жана аймактын социалдык чөйрөсүн стратегиялык өнүктүрүүгө катышууну айкалыштырган.
2010-жылдан баштап Зайнап Эшмуратова "Ар бир бала үчүн үй-бүлө" коомдук фондун, ал эми 2016-жылдан баштап "Аялуу катмардагы калкты өнүктүрүү жана колдоо борбору" коомдук фондун жетектеген. Анын жетекчилиги астында коомдук демилгелер туруктуу жана масштабдуу мүнөзгө ээ болду. Ал долбоорлорду башкарып гана тим болбостон, социалдык кызматкерлерди, педагогдорду жана активисттерди ар бир адамдын татыктуу жашоосу үчүн шарттарды түзүү сыяктуу жалпы максаттын тегерегине бириктирип, адистердин командаларын түздү.
26 жылдан ашык убакыттан бери ал эл аралык уюмдар менен кызматташып, ЮНИСЕФ, USAID, Дүйнөлүк банк, Эл аралык эмгек уюму жана башкалар тарабынан колдоого алынган долбоорлордун эксперти жана жетекчиси болуп иштейт. Бул кызматташтык аймакта балдардын укуктарын коргоонун, социалдык кызматтарды өнүктүрүүнүн жана үй-бүлөлөрдү колдоонун заманбап ыкмаларын киргизүүгө мүмкүндүк берди.
Өлкөгө кошкон салымы
Зайнап Эшмуратованын жетекчилиги астында Ош облусунда балдарды, жаштарды, карыларды жана майыптыгы бар адамдарды колдоого багытталган 50дөн ашык социалдык долбоор ишке ашырылган. Анын ишмердүүлүгүнүн эң маанилүү натыйжаларынын бири болуп, туруктуу негизде иштеп жаткан социалдык мекемелердин жана кызмат көрсөтүүлөрдүн тармагын түзүү саналат.
Аймакта майыптыгы бар балдар үчүн он бала бакча ачылып, көптөгөн үй-бүлөлөргө мектепке чейинки билим алууга жана атайын колдоого мүмкүнчүлүк түзүлдү. Балдардын укуктарын коргоо боюнча эки ресурс борбору түзүлүп, алар укуктук жана психологиялык жардам көрсөтөт, ошондой эле жаштардын окуусуна жана социалдык активдүүлүгүнө көмөктөшүүчү эки жаштарды өнүктүрүү борбору ачылган.
Мындан тышкары, карылардын жана майыптыгы бар адамдардын жашоо сапатын жакшыртуу боюнча эки борбор ачылып, ал жерде социалдык кызматтар көрсөтүлөт жана колдоо программалары ишке ашырылат.
Бул мекемелер аймактын социалдык инфраструктурасынын туруктуу бөлүгү болуп калды, ар кандай багыттагы адистерди бириктирип, калкты колдоого комплекстүү мамилени камсыз кылууда. Анын демилгелеринин аркасында жүздөгөн балдар билим алууга жана өнүгүүгө, үй-бүлөлөр колдоого жана коштоого, ал эми улгайган адамдар жана майыптыгы бар адамдар сапаттуу социалдык кызматтарга жетүүдө.
Зайнап Эшмуратованын ишмердүүлүгү айрым долбоорлорду ишке ашыруу менен эле чектелбейт. Ал коомдо социалдык жоопкерчилик жана социалдык иш чөйрөсүндөгү профессионализм маданиятын өнүктүрүү менен узак мөөнөттүү өзгөрүүлөрдү жаратууда. Анын мамилесинин негизинде балдарга кам көрүү жана үй-бүлөнү колдоо бүгүнкү күндө коомдун эртеңки туруктуу өнүгүүсүн аныктайт деген ишеним жатат.