Ош
Нишана
Жээналиева
Кыргызстанда паралимпиадалык спорт инфраструктуранын чектелүүлүгү, каржылоонун жетишсиздиги жана майыптыгы бар адамдардын мүмкүнчүлүктөрүн коомчулуктун жетиштүү түшүнбөгөндүгү шартында өнүгүүдө. Көптөгөн спортчулар жолун дээрлик колдоо системасы жок баштап, аны өз күч-аракеттери менен түзүшөт.
Айрыкча, майыптыгы бар спортчулар аз жана өлкө ичинде профессионалдык атаандаштык дээрлик жок дисциплиналардагы абал татаал бойдон калууда. Мындай шартта спортчулар жөн гана тажрыйба алуу жана өсүү мүмкүнчүлүгүнө ээ болуу үчүн дени сак спортчулар менен тең тайлашып машыгууга жана мелдешүүгө аргасыз болушат.
Ушул фондо өзүнүн спорттук карьерасын гана курбастан, коомдун адамдын мүмкүнчүлүктөрү жөнүндөгү түшүнүгүн өзгөрткөн адамдар пайда болууда. Мындай спортчулардын бири – пара-тхэквондочу, ишкер жана ички күчтүн коомдук үлгүсү болгон Нишана Жээнaлиева.
Айрыкча, майыптыгы бар спортчулар аз жана өлкө ичинде профессионалдык атаандаштык дээрлик жок дисциплиналардагы абал татаал бойдон калууда. Мындай шартта спортчулар жөн гана тажрыйба алуу жана өсүү мүмкүнчүлүгүнө ээ болуу үчүн дени сак спортчулар менен тең тайлашып машыгууга жана мелдешүүгө аргасыз болушат.
Ушул фондо өзүнүн спорттук карьерасын гана курбастан, коомдун адамдын мүмкүнчүлүктөрү жөнүндөгү түшүнүгүн өзгөрткөн адамдар пайда болууда. Мындай спортчулардын бири – пара-тхэквондочу, ишкер жана ички күчтүн коомдук үлгүсү болгон Нишана Жээнaлиева.
Өмүр баяны
Нишана дене тарбиялык өзгөчөлүктөр менен төрөлгөн: анын колдорунда жана буттарында манжалары жок. Бала кезинен эле ал билим берүү, социалдык жана психологиялык тоскоолдуктарга туш болгон.
Ал окуган атайын мектеп жабылгандан кийин, Нишана Бишкектеги интернаттан окуусун уланткан. Узак убакыт бою спорт анын пландарына кирген эмес. Ал кадимки жашоо курган: билим алган, иштеген, эне болгон. Бирок кокусунан пара-таэквондодо өзүн сынап көрүүгө чакыруу бурулуш учур болду.
Ал окуган атайын мектеп жабылгандан кийин, Нишана Бишкектеги интернаттан окуусун уланткан. Узак убакыт бою спорт анын пландарына кирген эмес. Ал кадимки жашоо курган: билим алган, иштеген, эне болгон. Бирок кокусунан пара-таэквондодо өзүн сынап көрүүгө чакыруу бурулуш учур болду.
Залга биринчи кадам жаңы жашоого кадам болду. Нишана жеңилдиктерсиз эле кадимки топ менен машыга баштады. Ага карата талаптар башка спортчулардай эле болчу. Ар бир машыгуу жогорку концентрацияны, физикалык чыдамкайлыкты жана ички тартипти талап кылды. Бир жылдын ичинде ал бир дагы сабакты калтырган жок.
Бара-бара спорт физикалык практика гана эмес, ишенимди калыптандыруучу курал болуп калды. Кыргызстанда параспортчулардын жетишсиздигинен улам Нишана көбүнчө татамиге ден соолугу чың атаандаштарына каршы чыгууга аргасыз болгон.
Бул өзгөчө психологиялык туруктуулукту талап кылды: ар бир беттешүү мүнөздүн сыноосуна айланды. Бирок дал ушул практика анын тез өсүшүнө жана эл аралык деңгээлге чыгуусуна мүмкүндүк берди.
Бара-бара спорт физикалык практика гана эмес, ишенимди калыптандыруучу курал болуп калды. Кыргызстанда параспортчулардын жетишсиздигинен улам Нишана көбүнчө татамиге ден соолугу чың атаандаштарына каршы чыгууга аргасыз болгон.
Бул өзгөчө психологиялык туруктуулукту талап кылды: ар бир беттешүү мүнөздүн сыноосуна айланды. Бирок дал ушул практика анын тез өсүшүнө жана эл аралык деңгээлге чыгуусуна мүмкүндүк берди.
Нишана спорт менен катар өзүнүн бизнесин өнүктүрүп, уулун тарбиялап, кино жана көркөм долбоорлорду камтыган чыгармачылык иштер менен алектенген. Ал денесинин өзгөчөлүктөрүн жашыруудан атайылап баш тартып, атайын кол каптарды колдонууну токтотуп, ачыктыкты өзүнүн күчүнүн бир бөлүгүнө айланткан.
Анын эң маанилүү жеке жетишкендиги - эне болуу. Ал уулу жөнүндө башкы жеңиши жана мотивация булагы катары айтат — ал үчүн күчтүү үлгү болууга умтулган адам.
Анын эң маанилүү жеке жетишкендиги - эне болуу. Ал уулу жөнүндө башкы жеңиши жана мотивация булагы катары айтат — ал үчүн күчтүү үлгү болууга умтулган адам.
Өлкөгө кошкон салымы
Нишана Жээнaлиева Кыргызстандан паратаэквондо боюнча эл аралык аренада өлкөнү тааныткан алгачкы спортчулардын бири болду. Анын мелдештерге катышуусу жана Паралимпиада оюндарына даярдыгы кыргыз параспорту кандай боло алары жөнүндөгү түшүнүктү кеңейтти. Анын үлгүсү спорттук жыйынтыктары менен гана маанилүү эмес.
Ал майыптыгы бар адам үчүн да кесипкөй спорт мүмкүн экенин, ал тургай ресурстар чектелүү болгон шартта да мүмкүн экенин көрсөтүп турат. Ден соолугу чың атаандаштар менен беттешке чыгып, ал иш жүзүндө "пара" жана "кадимки" спорттун ортосундагы чек араларды бузууда. Нишана ошондой эле коомдогу майыптуулукка болгон жаңы мамилени калыптандырууда.
Ал өз денесин кабыл алуу, обочолонуудан чыгуу жана коомдук турмушка катышуу зарылдыгы жөнүндө ачык айтат. Спорт, ишкердик жана чыгармачылык аркылуу ал адамдын мүмкүнчүлүктөрүнүн көп кырдуулугун көрсөтөт.
Ал майыптыгы бар адам үчүн да кесипкөй спорт мүмкүн экенин, ал тургай ресурстар чектелүү болгон шартта да мүмкүн экенин көрсөтүп турат. Ден соолугу чың атаандаштар менен беттешке чыгып, ал иш жүзүндө "пара" жана "кадимки" спорттун ортосундагы чек араларды бузууда. Нишана ошондой эле коомдогу майыптуулукка болгон жаңы мамилени калыптандырууда.
Ал өз денесин кабыл алуу, обочолонуудан чыгуу жана коомдук турмушка катышуу зарылдыгы жөнүндө ачык айтат. Спорт, ишкердик жана чыгармачылык аркылуу ал адамдын мүмкүнчүлүктөрүнүн көп кырдуулугун көрсөтөт.
Анын тарыхы майыптыгы бар жаштарды спортто, бизнесте жана коомдук иштерде өз күчүн сынап көрүүгө шыктандырат. Ал өзүнө болгон талаптарды төмөндөтпөстөн, профессионалдык карьера жана активдүү жашоо мүмкүн экенин көрсөтөт.
Бүгүнкү күндө Нишананын салымы медалдар жана мелдештер менен гана чектелбейт. Бул күч, тартип жана өз жолу үчүн жоопкерчилик маданиятын калыптандыруу. Анын жашоо позициясы жөнөкөй: максат кыймылды талап кылат, ал эми кыймыл өзүңдү чектебөө чечиминен башталат.
Дал ушул ыкма кыргызстандык спортчулардын жаңы муунун калыптандырат, алар эл аралык аренага өзгөчө көрүнүш катары эмес, жаңы норма катары чыгууда.
Бүгүнкү күндө Нишананын салымы медалдар жана мелдештер менен гана чектелбейт. Бул күч, тартип жана өз жолу үчүн жоопкерчилик маданиятын калыптандыруу. Анын жашоо позициясы жөнөкөй: максат кыймылды талап кылат, ал эми кыймыл өзүңдү чектебөө чечиминен башталат.
Дал ушул ыкма кыргызстандык спортчулардын жаңы муунун калыптандырат, алар эл аралык аренага өзгөчө көрүнүш катары эмес, жаңы норма катары чыгууда.
Курманжан Датканын тарыхы боюнча акцияга катышуу үчүн арыздын автору – Мира Карыбаева
Бишкек ш.
Бишкек ш.
Сизди дагы кызыктырышы мүмкүн
© 2025 Мыйзамдуулук Демилгелеринин Аялдар Альянсы
Долбоордун демилгечиси