Бишкек
Галия
Ибрагимова
XX кылымдын башталышы Кыргызстандын тарыхындагы түп-тамырынан берки өзгөрүүлөрдүн мезгили болду, ал Октябрь революциясына чейин Россия империясынын курамында болуп, кийин Советтер Союзунун бир бөлүгү болуп калды. 1917-жылдагы Октябрь революциясынан кийин өлкөдө Совет бийлигин орнотуу жана чыңдоо үчүн активдүү күрөш башталган. Бул процесс саясий репрессиялар, эски салттуу түзүлүштөрдү жоюу, коллективдештирүү жана аялдарды коомдук жана саясий турмушка тартуу боюнча активдүү иш-аракеттер менен коштолгон. Бул процесстерде партия тарабынан түзүлгөн аялдар бөлүмдөрүнүн өзгөчө ролу болду, алар аялдардын тең укуктуулугу, билим алуусу жана социалисттик коомду курууга катышуусу үчүн күрөшүп, жигердүү иш алып барышкан.
Өмүр баяны
Ибрагимова Галия Баракановна 1905-жылы Тянь-Шань облусунун Нарын районунун Миң-Булак айылында кедей дыйкандын үй-бүлөсүндө туулган.
Анын атасы 1917-жылы каза болуп, апасы беш баласы менен каражатсыз калышкан. Үй-бүлө оор шарттарда жашап, апасы өз айылындагы байдын колунда жалчы болуп иштөөгө аргасыз болгон. Галиянын балалыгы жана жаштыгы жокчулукта өтсө да, ал мүнөзүнүн бекемдигин жана билимге умтулуусун көрсөтө алган.
1925-жылы Галия Баракановна Бүткүл союздук лениндик коммунисттик жаштар союзунун (ВЛКСМ) катарына кирип, бул анын активдүү коомдук ишмердүүлүгүнүн башталышы болгон.
1929-жылы ал ВКП (б)нын мүчөлүгүнө кабыл алынып, бул ага өлкөнүн саясий турмушуна катышуу үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачкан. Анын ишинин негизги багыты Кыргызстандагы аялдардын абалын жакшыртуу болгон.
1925-жылы Галия Баракановна Бүткүл союздук лениндик коммунисттик жаштар союзунун (ВЛКСМ) катарына кирип, бул анын активдүү коомдук ишмердүүлүгүнүн башталышы болгон.
1929-жылы ал ВКП (б)нын мүчөлүгүнө кабыл алынып, бул ага өлкөнүн саясий турмушуна катышуу үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачкан. Анын ишинин негизги багыты Кыргызстандагы аялдардын абалын жакшыртуу болгон.
Ал аялдардын арасындагы сабатсыздыкты жоюу боюнча активдүү иш алып барган.
1929−1934-жылдары Ибрагимова Кыргызстандын Киробкомунун ВКП (б) аялдар бөлүмүнүн башчысы болуп иштеген. Ал аялдардын арасындагы сабатсыздыкты жоюу боюнча активдүү иш алып барып, алардын социалдык жана саясий активдүүлүгүнө тоскоол болгон патриархалдык салттарга каршы күрөшкөн. 1930-жылы Москвада өткөн ВКП (б)нын XVI съездинин ишине катышып, ал жерде белгилүү революционер жана В. И. Лениндин жубайы Надежда Крупская менен жолуккан.
Өлкөгө кошкон салымы
КыргызЦИКтин жана анын президиумунун мүчөсү катары Галия Баракановна Кыргыз ССРинин жаңы мамлекеттик системасын калыптандырууга активдүү катышкан. 1934−1940-жылдары ал жооптуу кызматтарда, анын ичинде соода эл комиссарынын орун басары жана финансы эл комиссарынын орун басары кызматтарын ээлеген. Ал ошондой эле бир нече жолу партиянын шаардык комитетинин жана шаардык аткаруу комитетинин мүчөсү болуп шайланган, бул анын республиканын өнүгүшүнө тийгизген олуттуу таасирин баса белгилейт.
1936-жылы Ибрагимова Кыргызстандын I партиялык съездинин делегаты болуп шайланган, бул анын эмгегинин эң жогорку деңгээлде таанылгандыгын күбөлөндүрөт. Ошол эле жылы ал Чыгыштын эмгекчил аялдарын боштондукка чыгаруу боюнча өзгөчө иши үчүн СССРдин Жумушчу, дыйкан жана Кызыл Армия депутаттарынын Борбордук Аткаруу Комитетинин Президиумунун Ардак грамотасы менен сыйланган.
1936-жылы Ибрагимова Кыргызстандын I партиялык съездинин делегаты болуп шайланган, бул анын эмгегинин эң жогорку деңгээлде таанылгандыгын күбөлөндүрөт. Ошол эле жылы ал Чыгыштын эмгекчил аялдарын боштондукка чыгаруу боюнча өзгөчө иши үчүн СССРдин Жумушчу, дыйкан жана Кызыл Армия депутаттарынын Борбордук Аткаруу Комитетинин Президиумунун Ардак грамотасы менен сыйланган.
Активдүү ишмердүүлүгүнө карабастан, Галия Баракановна билимин улантууну токтоткон эмес. 1942-жылы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык институтун мугалимдик институттун программасы боюнча аяктаган. Бирок катуу оорусуна байланыштуу толук кандуу иштей алган эмес. 1957-жылы августта пенсияга чыгып, 1965-жылы республикалык маанидеги персоналдык пенсияга татыктуу болгон.
Анын аялдар кыймылынын өнүгүшүнө кошкон олуттуу салымдарынын бири — 1932-жылы басылып чыккан «Кыргызстандын аялдары социалисттик курулушта» аттуу брошюрасы. Анда ал республиканын аялдарынын көйгөйлөрүн жана жетишкендиктерин, алардын тең укуктуулук жана социалисттик коомду курууга катышуу үчүн күрөшүн кеңири сүрөттөгөн.
Анын аялдар кыймылынын өнүгүшүнө кошкон олуттуу салымдарынын бири — 1932-жылы басылып чыккан «Кыргызстандын аялдары социалисттик курулушта» аттуу брошюрасы. Анда ал республиканын аялдарынын көйгөйлөрүн жана жетишкендиктерин, алардын тең укуктуулук жана социалисттик коомду курууга катышуу үчүн күрөшүн кеңири сүрөттөгөн.
Галия Баракановна Ибрагимованын өмүр жолу – аялдардын укуктары үчүн күрөштүн жана жаңы Кыргызстанды курууга кошкон салымынын жаркын мисалы. Анын ишмердүүлүгү республикадагы социалдык өзгөрүүлөргө өбөлгө түзүп, өлкөнүн тарыхында олуттуу из калтырган.
Булактар
Кыргыз Республикасынын Борбордук мамлекеттик архиви. Ф.2807.Оп.1.
Кыргыз Республикасынын Борбордук мамлекеттик архивинен алынган сүрөттор. Ф.2807.Оп.1.
Кыргыз Республикасынын Борбордук мамлекеттик архиви. Ф.2807.Оп.1.
Кыргыз Республикасынын Борбордук мамлекеттик архивинен алынган сүрөттор. Ф.2807.Оп.1.
Акцияга катышуу үчүн арыздын автору: Ж.М.Убукеева, Г. Ибрагимованын небереси
Франция, Лион ш.
Сизди дагы кызыктырышы мүмкүн
© 2025 Мыйзамдуулук Демилгелеринин Аялдар Альянсы
Долбоордун демилгечиси