Анархан Жаңыбаева

Жалал-Абад
Көз карандысыз Кыргызстандын тарыхы — бул жөн гана окуу китептеринин барактары же обложкадагы фамилиялар эмес. Бул — чындыкты айткан үндөрдүн тарыхы. Эл жашоосунун бурмалыштуу учурларында микрофон көтөрүп, өлкөнүн келечегине жоопкерчилик алган адамдардын тарыхы.

Мына ошондой үн — Анархан Жаңыбаева. Мугалим, журналист, коомдук ишмер, тарыхтын бурулуш учурларынын күбөсү. 2010-жылдан 2020-жылга чейин анын үнү түз эфирлерден, басма сөз жыйындарынан, макалалардан жаңырып, коомдогу өзгөрүүлөргө түрткү болду.

Өмүр баяны

Анархан Жаңыбаева 1968-жылдын 3-мартында Сузак районунун Сафаровка айылында туулган.
Алгачкы эмгек жолун 1987-жылы декабрь айында Сузак районуна караштуу Ф.Э. Дзержинский атындагы орто мектебинде башталгыч класстарынын мугалими болуп иштөөдөн баштаган. Мектепте иштеп жүрүп, 1989-жылы Бишкек шаарындагы Кыргыз улуттук мамлекеттик Ж.Баласагын атындагы университетинин тарых факультетине сырттан окууга тапшырып, аны 1995-жылы аяктаган. 1991-жылдан баштап “Көк-Арт нуру”, “Дил”, “Акыйкат жарчысы” гезиттерине макалаларды жазып жүргөн.

Ал эми 1996-жылдын 1-августунан баштап Жалал-Абад облустук мамлекеттик “Акыйкат жарчысы” гезитинде жооптуу катчынын орун басары болуп ишке кирип, кабарчылык ишке өткөн.
Швецияда, АКШда жана Кыргызстанда иликтөөчү жана аналитикалык журналистика боюнча окуулардан өткөн.
Швецияда, АКШда жана Кыргызстанда иликтөөчү жана аналитикалык журналистика боюнча окуулардан өткөн.

Мамлекеттик тил боюнча телепроекттерди демилгелеген, Швецияда, АКШда жана Кыргызстанда иликтөөчү жана аналитикалык журналистика боюнча окуулардан өткөн. Анын ишмердиги эч качан наам же сыйлык үчүн болгон эмес — ал билимдин жана сөздүн коомду өзгөртө аларына ишенген.
Стокгольмдун шайлоо системасы менен таанышып келүүгө мүмкүнчүлүк алган.
Журналисттик билимин өркүндөтүү багытында семинар-тренингдерге катышып жүрүп, 2004-жылы ПРООНдун жана Швециянын SIDA уюмунун колдоосу менен Стокгольм шаарына гендерлик теңчилик боюнча Европалык парламентке шайлоо учурунда барып, алардын шайлоо системасы менен таанышып келүүгө мүмкүнчүлүк алган.

2004-жылы АКШ элчилигинин колдоосу менен “Жаңылыктарды жазуу”, 2005-жылдан баштап “Сорос-Кыргызстан” фондусунун каржылоосу менен өткөрүлгөн “Аналитика жазуу”, “Журналисттик иликтөө жүргүзүү” боюнча семинар-тренингдерден өткөн.

Өлкөгө кошкон салымы

6–7-апрель, 2010-жыл. Жалал-Абад. “Эркиндик” аянтында миңдеген эл чогулган. Өлкө жарандык кагылышуу алдында турат. Жаныбаева — ошол күндөрү окуяны чагылдырган жалгыз журналист. Москвадагы “Ъ-FM” түз эфиринде, АКИpress, Интерфакс жана “Кабар” агенттиктерине репортаж берген.
Ал болгону окуяны баяндабастан, коомдук аң-сезимди да түзгөн. Ошол эле күнү өлкөнүн түштүгүндөгү жаңы саясий түзүлүштү калыптандырган 19 адамдан турган Координациялык кеңешке кирет.

2020-жыл. Шайлоодон кийинки баш аламандык. Бийлик структуралары иштебей калган. Жаныбаева
“Көк-АртИнфо” маалымат борборунда басма сөз жыйынын уюштуруп, аксакалдарды чакырат. Алар элге кайрылуу жасап, ынтымакка жана Садыр Жапаровду колдоого чакырышат.
Бир дагы ок атылбастан, өлкөдө тынчтык сакталып калат. Сөз — кайрадан куралга караганда күчтүүрөөк болот.

Бирок анын иши кризис учуру менен эле чектелбейт. Жаныбаева www.kogart.kg сайтын негиздеп, көз карандысыз маалымат борборун түзөт. Ачык талкууларды уюштурат, аялдардын укугу, мамлекеттик тил, коррупция жана адилеттүүлүк темаларын көтөрөт.
Анын макалалары — коомдун күзгүсү. Кээде ошол күзгү ийрейип көрүнүшү мүмкүн, бирок чындыктан тайбайт.

СЫЙЛЫКТАРЫ ЖАНА ТААНУУЛУГУ
– “Апрель элдик революциясынын Баатыры”
– “10 жыл революцияга” арналган юбилейлик медалы
– Ондогон ардак грамоталар, дипломдор, төш белгилер

Бирок ал үчүн эң чоң сыйлык — элдин ишеними. Эл билген: "Эгер Анархан сүйлөсө — чындык жанында".

Анархан Жаңыбаеванын тарыхы — бул аялдын үнү менен коомду өзгөртүүгө болорун көрсөткөн мисал. Ал доордун хроникёру болуп калуу менен бирге, ошол эле эл менен, ошол эле аянтта кала алган инсан.
Булактар

Kogart.kg сайтындагы макала
Анархан Жаңыбаева

Facebook kogart.kg расмий баракчасындагы макала
МУГАЛИМДИК КЕСИПТЕН ЖУРНАЛИСТИКАГА КЕТКЕН ЖОЛ
Тарыхый материалды сунуштаган: Жаңыбаева Анархан

Жалал-Абад ш.

Сизди дагы кызыктырышы мүмкүн

© 2025 Мыйзамдуулук Демилгелеринин Аялдар Альянсы
Долбоордун демилгечиси
Мыйзамдуулук Демилгелеринин Аялдар Альянсы

awli.kg@gmail.com

Каарман сунуштоо

Тарых

Кайтарым байланыш